Vanavond bekeek ik de documentaire Casa Susanna. Niet zozeer omwille van de problematiek rond transgenders of cross-dressers, maar omwille van de terugblik op de jaren ’50-’60 en de spiegel die hun struggle voorhoudt aan ieder van ons. Enerzijds zie je elementen die van alle tijden zijn. Zoals mensen die elkaar graag zien, een betekenisvol leven willen leiden en tegelijk zoekend zijn naar manieren om maximaal zichzelf te kunnen zijn in het keurslijf van de maatschappij. Dat universele herken je al in de kwetsbare glimlach van mensen die toen gefilmd of gefotografeerd werden. Maar anderzijds zie je deze jaren tegelijkertijd vanop een afstand, vanuit het nu, en merk je hoezeer niet enkel wetten, maar ook algemene opvattingen veranderd zijn vandaag. En hoe ze toen voor bepaalde aspecten de gelegenheid of zelfs de gepaste woorden niet eens hadden of gebruikten om over bepaalde zaken te kunnen praten. Het mooist vond ik hoe meermaals bleek dat het in de echte liefde helemaal niet ging over het transgender gegeven, maar gewoon over een uniek mens X die een al even uniek mens Y gewoon graag ziet.
En dan kom je plots voor de spiegel te staan: In hoeverre biedt onze samenleving vandaag de mogelijkheid om echt te zijn wie we in ons diepste zijn? En in welke mate hebben wij zelf het lef om echt onszelf te durven zijn? Gebruiken wij nu de juiste bewoordingen om onze verschillen te benoemen? Zijn er geen keurslijven meer? Komen de dingen die we doen, de kleren die we dragen, de zorgen die we ons maken,… overeen met de mens die we werkelijk willen zijn? Hoe zullen we op de beelden en getuigenissen uit onze tijd terugkijken binnen nog eens 60-70 jaar? Wat zal er dan zoal onthuld worden over het wel-zijn van de mens achter het hippe brilmontuur, het getrimde snorretje, de smart watch en de hele flexi ‘maskarada’ van anno 2026?
We moeten ons die vraag telkens opnieuw blijven stellen wanneer we in de spiegel kijken: in hoeverre krijg of neem ik de ruimte die nodig is om de mens te zijn zoals die geboren werd, in kwetsbaarheid, puurheid en onschuld? En hoe vrijwaar ik die echtheid onder de vele inslagen van dwingende, informatieve of artificieel-intelligente drones uit de getik(tok)te maatschappij?
Geef een reactie